Data Brief Gendered Islamophobia Hindutva Kerala Islamophobia Special Report

സിറാജുന്നിസയുടെ ഓർമ : 1991 ഡിസംബർ 15

1991 ഡിസംബർ 15ന് പാലക്കാട് പുതുപ്പള്ളിത്തെരുവിൽ പതിനൊന്നുകാരിയായ സിറാജുന്നിസ പോലീസ് വെടിവെപ്പിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട സംഭവം കേരളത്തിലെ മുസ്‌ലിം ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ അനുഭവങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ സംഭവങ്ങളിലൊന്നാണ്.

1. രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലം

1991 കാലഘട്ടം. ബാബരി മസ്ജിദ് തകർക്കാനുള്ള പ്രക്ഷോഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉത്തരേന്ത്യയിലും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലും ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആക്രമണാത്മക വളർച്ച പ്രകടമായിരുന്ന സമയമായിരുന്നു. അന്നത്തെ ബിജെപി അധ്യക്ഷനായിരുന്ന മുരളി മനോഹർ ജോഷിയുടെ ഏകതാ യാത്ര കന്യാകുമാരിയിൽ നിന്ന് ശ്രീനഗറിലേക്കായിരുന്നു. യാത്രയുടെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം ‘ദേശീയ ഐക്യം’ ആയിരുന്നെങ്കിലും, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ രാഷ്ട്രീയ ഫലം വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ മുസ്‌ലിം വിരുദ്ധ ആക്രമണങ്ങളും സംഘർഷാന്തരീക്ഷവും സൃഷ്ടിക്കുകയായിരുന്നു.

പാലക്കാട് ജില്ലയിലൂടെ ഈ യാത്രയും അനുബന്ധ ഉപയാത്രകളും കടന്നുപോയതിന് പിന്നാലെ മേപ്പറമ്പ്, പുതുപ്പള്ളിത്തെരുവ് തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ സംഘർഷം രൂപപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. 1991 ഡിസംബർ 13ന് മേപ്പറമ്പിനു സമീപം ഒരു ഉപയാത്രയ്ക്കെതിരെ ആക്രമണം നടന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് ഡിസംബർ 14, 15 തീയതികളിൽ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ സംഘർഷം, ലാത്തിച്ചാർജ്, വെടിവെപ്പ് എന്നിവ നടന്നു.

എന്നാൽ പ്രധാന ചോദ്യം ഇതാണ്: പുതുപ്പള്ളിത്തെരുവിൽ പോലീസ് വെടിവെപ്പിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്ത് അടിയന്തര സാഹചര്യം ഉണ്ടായിരുന്നു? ലഭ്യമായ വിവരണങ്ങൾ പ്രകാരം, സിറാജുന്നിസ കൊല്ലപ്പെട്ട പ്രദേശം അന്നത്തെ സമയത്ത് ശാന്തമായിരുന്നു. വലിയ ജനക്കൂട്ടമോ ഒന്നും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് സ്വതന്ത്ര സാക്ഷികളുടെ മൊഴികളും പിന്നീട് വന്ന വിമർശനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

2. സിറാജുന്നിസ കൊല്ലപ്പെട്ട സാഹചര്യം

സിറാജുന്നിസയും സഹോദരിയും വീട്ടുമുറ്റത്ത് കളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. അയൽവാസിയായ മുഹമ്മദ് സമീപത്തുണ്ടായിരുന്നു. അതേസമയം പോലീസ് പിക്കറ്റ് സ്ഥലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, പ്രദേശത്ത് വലിയ സംഘർഷാവസ്ഥ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് സാക്ഷിവിവരണങ്ങൾ പറയുന്നത്.

മില്ലി ഗസറ്റ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഷൊർണൂർ എ.എസ്.പി. സന്ധ്യ പുതുപ്പള്ളിത്തെരുവിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ റോഡിൽ ചില കല്ലുകൾ കണ്ടു. ഒരു വൃദ്ധനോട് അവ നീക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം അത് ചെയ്യാത്തതിനെ തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു. ഇതിനെതിരെ നാട്ടുകാർ പ്രതികരിച്ചതായി റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ ഡെപ്യൂട്ടി എസ്.പി. ചന്ദ്രൻ സ്ഥലത്തെത്തി. അന്ന് ഡി.ഐ.ജി. ആയിരുന്ന രമൺ ശ്രീവാസ്തവ കൺട്രോൾ റൂമിൽ നിന്ന് വയർലെസിലൂടെ പോലീസിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുകയായിരുന്നു എന്നാണ് ആരോപണം.

പ്രധാന ആരോപണം ഇതാണ്: സ്ഥലത്ത് വെടിവെപ്പ് ആവശ്യമില്ലെന്ന് എ.എസ്.പി. സന്ധ്യ വയർലെസിലൂടെ അറിയിച്ചപ്പോൾ, രമൺ ശ്രീവാസ്തവ മുസ്‌ലിംകളുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ വേണമെന്ന് ആക്രോശിച്ചുകൊണ്ട് വെടിവയ്ക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടുവെന്നാണ് സാക്ഷികൾ പറയുന്നത്. “I want the dead bodies of Muslim bastards” എന്ന വാചകം ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ വാചകം നിയമപരമായി കോടതി അന്തിമമായി തെളിയിച്ച വസ്തുതയായി കാണാതെ, ഗൗരവമുള്ള സാക്ഷ്യങ്ങളോടുകൂടിയ ആരോപണമായി കാണണം.

3. വെടിയുണ്ടയും ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണത്തിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും

പോലീസ് ഭാഷ്യം പ്രകാരം, ഒരു ഇലക്ട്രിക് പോസ്റ്റിൽ തട്ടി ചിതറിപ്പോയ വെടിയുണ്ടയുടെ കഷണം സിറാജുന്നിസയുടെ തലയിൽ തട്ടി മരണം സംഭവിച്ചതാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചു. ജസ്റ്റിസ് യോഹന്നാൻ കമ്മീഷനും ഇതിന് സമാനമായ നിഗമനത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയതായി വിമർശനങ്ങൾ പറയുന്നു.

എന്നാൽ ഈ ഭാഷ്യത്തിനെതിരെ ഗുരുതരമായ ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നു:

ഒന്ന്, സംഭവദിവസം സിറാജുന്നിസയുടെ വീടിന് മുന്നിൽ അത്തരം ഒരു ഇലക്ട്രിക് പോസ്റ്റ് ഉണ്ടായിരുന്നോ? റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡിന്റെ രേഖകൾ സൂചിപ്പിച്ചത് ആ പോസ്റ്റ് സംഭവത്തിന് ശേഷം, ഏകദേശം രണ്ട് മാസം കഴിഞ്ഞാണ് സ്ഥാപിച്ചതെന്നാണ്. അങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ വെടിയുണ്ട ആദ്യം ആ പോസ്റ്റിൽ തട്ടി ചിതറിപ്പോയി എന്ന പോലീസ് ഭാഷ്യം തകർന്നുപോകുന്നു.

രണ്ട്, ഫോറൻസിക്, ബാലിസ്റ്റിക് പരിശോധനകളിൽ സിറാജുന്നിസയുടെ തലയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച വെടിയുണ്ട പോലീസ് റൈഫിളിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഇത് ഒരു ആകസ്മികമായി പറന്നെത്തിയ ലോഹക്കഷണം എന്ന ഭാഷ്യത്തെ ദുർബലമാക്കുന്നു.

മൂന്ന്, സംഭവത്തിന് മുമ്പ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയോ? ലാത്തിച്ചാർജ്, കണ്ണീർവാതകം, ജനക്കൂട്ടത്തെ പിരിച്ചുവിടാനുള്ള സാധാരണ നടപടിക്രമങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നോ? സാക്ഷിവിവരണങ്ങൾ പ്രകാരം അത്തരം ഘട്ടങ്ങൾ ഒന്നും പാലിക്കപ്പെട്ടില്ല. പെട്ടെന്നുള്ള വെടിവെപ്പാണ് നടന്നത്.

നാല്, ഒരു പതിനൊന്നുകാരി സമീപത്തെ ബ്രാഹ്മണ അഗ്രഹാരം ആക്രമിക്കാൻ 300 പേരടങ്ങുന്ന ആയുധധാരിയായ കലാപസംഘത്തെ നയിച്ചു എന്ന എഫ്.ഐ.ആർ. ഇത് വെടിയേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ട കുട്ടിയെ തന്നെ “കലാപകാരി” ആക്കി മാറ്റുന്ന തന്ത്രമായിരുന്നു.

4. എഫ്.ഐ.ആറിലെ മുസ്‌ലിം വിരുദ്ധ ഭാഷ്യം

സംഭവത്തിന് ശേഷം പോലീസ് എഫ്.ഐ.ആറിൽ സിറാജുന്നിസയെ കലാപകാരിയായാണ് ചിത്രീകരിച്ചതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നത്. പുതുപ്പള്ളിത്തെരുവിൽ നിന്ന് ആയുധങ്ങളുമായി നൂറണി ഭാഗത്തേക്ക് പോകുന്ന 300ഓളം വരുന്ന മുസ്‌ലിം കലാപകാരികളിൽ സിറാജുന്നിസയും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന തരത്തിലുള്ള ഭാഷ്യം തയ്യാറാക്കിയതായി പറയപ്പെടുന്നു.

ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്, കൊല്ലപ്പെട്ടയാൾ ഒരു കുട്ടിയാണെന്ന സത്യത്തെ പോലും പോലീസ് ഭാഷ്യം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല എന്നതാണ്. ഇരയെ നിരപരാധിയായ കുട്ടിയായി കാണുന്നതിന് പകരം, അവളെ “നിയമ-സമാധാന ഭീഷണി”യാക്കി മാറ്റുന്നു. ഇതാണ് ഭരണകൂട അതിക്രമത്തിന്റെ രീതി: ആദ്യം വെടിവെക്കുക, പിന്നെ ഇരയെ കുറ്റവാളിയാക്കുക.

ഈ ഘട്ടത്തിൽ സിറാജുന്നിസയുടെ ശരീരം മാത്രമല്ല വെടിയേറ്റത്; അവളുടെ പേരും, ഓർമ്മയും, നിരപരാധിത്വവും ഔദ്യോഗിക രേഖകളിൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടുവെന്നാണ് വിമർശനങ്ങൾ.

5. സാക്ഷ്യങ്ങൾ: മുഹമ്മദ്, അലി, സുലൈമാൻ, കൊളക്കാടൻ മൂസ ഹാജി

മുഹമ്മദ്, അലി, സിറാജുന്നിസയുടെ ബന്ധുവായ സുലൈമാൻ, കൊളക്കാടൻ മൂസ ഹാജി എന്നിവരുടെ മൊഴികളാണ് സംഭവത്തിന്റെ വ്യത്യസ്തമായ യാഥാർത്ഥ്യം മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നത്.

മുഹമ്മദ് സിറാജുന്നിസയും സഹോദരിയും വീട്ടുമുറ്റത്ത് കളിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നു. അദ്ദേഹം തന്നെ സംഭവത്തിന് സാക്ഷിയായിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൊഴി ഔദ്യോഗികമായി വേണ്ടത്ര പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് പറയുന്നത്.

അലി വെടിയൊച്ച കേട്ട് പുറത്ത് ഓടിയെത്തിയപ്പോൾ സിറാജുന്നിസ രക്തത്തിൽ കിടക്കുന്നതാണ് കണ്ടത്. അവളെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ തന്നെ പോലീസ് മർദിച്ചുവെന്നാണ് വിവരണം. ഇത് പോലീസ് രക്ഷാപ്രവർത്തനം തടഞ്ഞുവെന്ന ഗുരുതര ആരോപണമാണ്.

സുലൈമാൻ സിറാജുന്നിസയുടെ ശരീരം എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ പോലീസ് ലാത്തികൊണ്ട് അടിച്ചുവെന്നാണ് പറയുന്നത്. സിറാജുന്നിസയുടെ മൂത്ത സഹോദരിയും സഹായിക്കാൻ വന്നപ്പോൾ മർദിക്കപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ഇതിലൂടെ വെടിവെപ്പിന് ശേഷം പോലും പോലീസ് ഇരയുടെ കുടുംബത്തെ മനുഷ്യരായി കണ്ടില്ലെന്ന ചിത്രം ഉയരുന്നു.

കൊളക്കാടൻ മൂസ ഹാജി സുപ്രീംകോടതി വരെ കേസ് കൊണ്ടുപോയ വ്യക്തിയാണ്. . അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട് വ്യക്തമായിരുന്നു: പുതുപ്പള്ളിത്തെരുവിൽ വെടിവെപ്പിന് ഒരു യുക്തിസഹ കാരണവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സിറാജുന്നിസയും മുഹമ്മദ്‌യും ജനക്കൂട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലായിരുന്നു. അവർ ആയുധധാരികളല്ലായിരുന്നു. മുന്നറിയിപ്പില്ലാതെ വെടിയുതിർക്കുകയായിരുന്നു.

6. വയർലെസ് സംഭാഷണത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം

ഈ കേസിലെ ഏറ്റവും ഗൗരവമുള്ള ഭാഗം വയർലെസ് സംഭാഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണങ്ങളാണ്. അന്നത്തെ മന്ത്രി ടി.എം. ജേക്കബിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ പാലക്കാട് കലക്ടറേറ്റിൽ അവലോകന യോഗം നടക്കുമ്പോൾ പോലീസ് വയർലെസിലൂടെ നടന്ന സംഭാഷണം കേട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ, വി.സി. കബീർ, കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾക്കും അത് കേൾക്കാൻ കഴിഞ്ഞുവെന്നാണ് പറയുന്നത്.

ഇത്രയും ഗൗരവമുള്ള ഒരു ആരോപണം എന്തുകൊണ്ട് നിയമപരമായി ശക്തമായ സാക്ഷ്യമായി മാറിയില്ല? എന്തുകൊണ്ട് രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ പിന്നീട് വ്യക്തമായ സാക്ഷ്യം നൽകാൻ മുന്നോട്ടുവന്നില്ല? എന്തുകൊണ്ട് ഇത്രയും വലിയ ആരോപണം ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ തെളിയിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തില്ല?

7. യോഹന്നാൻ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ടിനോടുള്ള വിമർശനം

യോഹന്നാൻ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് 1994 ഏപ്രിൽ 20ന് കേരള നിയമസഭയിൽ ചർച്ചയ്ക്കുവന്നു. ജസ്റ്റിസ് യോഹന്നാൻ കമ്മീഷൻ പോലീസ് ഭാഷ്യത്തെ വലിയ തോതിൽ അംഗീകരിച്ചുവെന്നാണ് വിമർശനം. കമ്മീഷൻ സിറാജുന്നിസയുടെ മരണത്തെ നേരിട്ടുള്ള പോലീസ് ലക്ഷ്യവെടിയല്ല, കലാപനിയന്ത്രണത്തിനിടയിൽ സംഭവിച്ച അപകടം എന്ന രീതിയിൽ കാണാൻ ശ്രമിച്ചു. .

എന്നാൽ ഈ റിപ്പോർട്ടിനെതിരെ ചില നിർണായക ചോദ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു:

1.സിറാജുന്നിസയുടെ വീടിന് മുന്നിൽ അന്നേദിവസം ഇലക്ട്രിക് പോസ്റ്റ് ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, വെടിയുണ്ട ചിതറിപ്പോയെന്ന നിഗമനം എങ്ങനെ നിലനിൽക്കും?

2.സ്ഥലത്ത് വലിയ സംഘർഷാവസ്ഥ ഇല്ലായിരുന്നുവെന്ന് സ്വതന്ത്ര സാക്ഷികൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കമ്മീഷൻ എന്തുകൊണ്ട് പോലീസ് ഭാഷ്യത്തെ മുൻഗണന നൽകി?

3.സാക്ഷികളായ മുഹമ്മദ് അടക്കമുള്ളവരുടെ മൊഴികൾ എന്തുകൊണ്ട് പ്രാധാന്യപൂർവമെടുത്തില്ല?

4.പോലീസ് നടപടി അനിവാര്യമായിരുന്നു എന്ന് തെളിയിക്കാൻ ആവശ്യമായ തെളിവുകൾ എന്തായിരുന്നു?

യോഹന്നാൻ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട് വസ്തുതാന്വഷണ രേഖയായി മാറാതെ, പോലീസ് നടപടിയെ ന്യായീകരിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക രേഖയായി മാറിയെന്ന വിമർശനം അന്നേ ശക്തമാണ്.

8. സുപ്രീംകോടതിയിലെ നിയമ വ്യവഹാരം

കൊളക്കാടൻ മൂസ ഹാജി കേസ് സുപ്രീംകോടതി വരെ എത്തിച്ചു. 1998ൽ സുപ്രീംകോടതി, രമൺ ശ്രീവാസ്തവ ഉൾപ്പെടെ എട്ട് പോലീസുകാരുടെ പങ്ക് ഐ.ജി. റാങ്കിൽ താഴെയല്ലാത്ത ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അന്വേഷിക്കണമെന്ന് സംസ്ഥാന സർക്കാരിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.

ഇത് കേസിന്റെ ഗൗരവം അംഗീകരിച്ച ഒരു ഘട്ടമായിരുന്നു. എന്നാൽ തുടർന്ന് ഉണ്ടായ അന്വേഷണങ്ങൾ നീതിയിലേക്ക് നയിച്ചില്ല. സിറാജുന്നിസയെ പ്രതിപ്പട്ടികയിൽ നിന്ന് നീക്കിയെങ്കിലും, അവളെ കൊന്നവർക്കെതിരെ ഫലപ്രദമായ നിയമനടപടി ഉണ്ടായില്ല. കുറ്റക്കാരെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ട പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടില്ല.

9. രമൺ ശ്രീവാസ്തവയുടെ പങ്കും രാഷ്ട്രീയ വൈരുദ്ധ്യവും

1991 ഡിസംബർ 15ന് സിറാജുന്നിസ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ കേരളത്തിൽ യുഡിഎഫ് സർക്കാർ ആയിരുന്നു; കെ. കരുണാകരനായിരുന്നു മുഖ്യമന്ത്രി.അന്ന് രമൺ ശ്രീവാസ്തവ ഡിഐജി ആയിരുന്നു. പിന്നീടു ഐജിയായി. 2005ൽ അദ്ദേഹം കേരള ഡിജിപി ആയി നിയമിതനായത് യു ഡി എഫ് ഭരണകാലത്താണ്; അന്ന് ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയായിരുന്നു മുഖ്യമന്ത്രി. 2006ൽ എൽഡിഎഫ് അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ സർക്കാരിന്റെ കാലത്തും അദ്ദേഹം ഡിജിപി സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു. 2009- ൽ ബി എസ് എഫ് ഡയറകടറായി പോവുന്നതുവരെ പദവിയിൽ തുടർന്നു. 2012-ൽ വിരമിച്ചു. 2017 – 2021 കാലയളവിൽ പിണറായി വിജയൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള എൽഡിഎഫ് സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പോലീസ് ഉപദേഷ്ടാവായി നിയമിച്ചു.

സിറാജുന്നിസ കേസിൽ അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ഉയർന്ന പ്രധാന ആരോപണം വെടിവെപ്പിന് ഉത്തരവിട്ടതും മുസ്‌ലിംകളുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടതുമാണ്. ഇത് തെളിയിക്കപ്പെട്ട നിയമനിഗമനമായി കാണാനാകാത്തിടത്തോളം, ആരോപണമെന്ന നിലയിൽ സൂക്ഷ്മമായി തന്നെ അവതരിപ്പിക്കണം. എന്നാൽ ഈ ആരോപണം ഗൗരവമില്ലാത്തതോ ഒറ്റപ്പെട്ടതോ അല്ല. സാക്ഷിവിവരണങ്ങൾ, വയർലെസ് സംഭാഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രീയ സാക്ഷ്യവാദങ്ങൾ, തുടർന്ന് ഉണ്ടായ പോലീസ് ഭാഷ്യങ്ങൾ എന്നിവ എല്ലാം ചേർന്ന് ഇത് ഒരു വലിയ പൊതുചർച്ചാ വിഷയമാക്കി.

ഇതേ രമൺ ശ്രീവാസ്തവ പിന്നീട് കേരളത്തിൽ ഉയർന്ന പോലീസ് സ്ഥാനങ്ങളിൽ തുടരുകയും വിരമിച്ചശേഷവും രാഷ്ട്രീയ അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു തുടരുകയും ചെയ്തതാണ്. ഒരിക്കൽ സിപിഎമ്മും പിണറായി വിജയനും രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ച ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പിന്നീട് പിണറായി വിജയൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായപ്പോൾ പോലീസ് ഉപദേഷ്ടാവായി നിയമിക്കപ്പെട്ടത് സിറാജുന്നിസയുടെ ഓർമ്മയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ കാപട്യത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദാഹരണമായി മാറി.

ചാരക്കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ ഒരിക്കൽ രമൺ ശ്രീവാസ്തവയെ “രാജ്യദ്രോഹപ്രവർത്തനം നടത്തിയ ഐ.ജി.” എന്ന രീതിയിൽ നിയമസഭയിൽ വിമർശിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. 1995 ഫെബ്രുവരി 14-ന് കേരള നിയമസഭയിൽ നടന്ന അവിശ്വാസ പ്രമേയ ചർച്ചയ്ക്കിടയിലാണ് പ്രതിപക്ഷ എം.എൽ.എ ആയിരുന്ന പിണറായി വിജയൻ, അന്നത്തെ പോലീസ് ഐ.ജി രമൺ ശ്രീവാസ്തവയ്ക്കെതിരെ ഈ പരാമർശം നടത്തിയത്.

‘‘നമുക്ക് മറവി പലപ്പോഴും വേഗത്തിൽ വരാറുണ്ട് എന്നതാണ് ഒരു പ്രത്യേകത. ഇപ്പോൾ തന്നെ രമൺ ശ്രീവാസ്തവയുടെ പ്രശ്നം കുറേശെ മറവിയിലേക്കു തള്ളിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. നമ്മുടെ രാജ്യത്തു രാജ്യദ്രോഹപ്രവർത്തനം നടത്തിയ ഐജിയെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിലപാടാണു മുഖ്യമന്ത്രി സ്വീകരിച്ചത്.”

10. ഇടത്- ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണികളുടെ രാഷ്ട്രീയ കാപട്യം

സിറാജുന്നിസയുടെ മരണം വർഷങ്ങളോളം കേരളത്തിലെ ഇടത്- ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണികളുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എൽ.ഡി.എഫും യു.ഡി.എഫും വ്യത്യസ്ത ഘട്ടങ്ങളിൽ ഈ സംഭവം രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗിച്ചു. നേതാക്കൾ സിറാജുന്നിസയുടെ വീട്ടിലെത്തി, പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തി,  നീതി വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. എന്നാൽ അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ഫലപ്രദമായ നടപടി ഉണ്ടായില്ല.

11. സിറാജുന്നിസയുടെ ഓർമ

2023 ഡിസംബറിൽ സിറാജുന്നിസയുടെ 32-ാം മരണവാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുതുപ്പള്ളിത്തെരുവിലെ ഒരു ബൈലെയ്നിന് “സിറാജുന്നിസ റോഡ്” എന്ന് പേര് നൽകിയതായി മാധ്യമം ഓൺലൈൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.കൗൺസിലർ സുലൈമാൻ പാലക്കാട് ആണ് നാമകരണം നടത്തിയതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നത്.

ടി. ഡി. രാമകൃഷ്ണന്റെ “സിറാജുന്നിസ” എന്ന കഥ (2016) ഈ ഓർമ്മയെ മറ്റൊരു രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. സിറാജുന്നിസ കൊല്ലപ്പെട്ടില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ അവൾ എങ്ങനെയൊരു ജീവിതം ജീവിച്ചേനെയെന്ന് സാഹിത്യം സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ ചരിത്രത്തിൽ പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ പോലീസ് വെടിയേറ്റ് അവസാനിച്ച ഒരു ജീവിതത്തിന്, കഥയിൽ ഒരു സാങ്കൽപ്പിക തുടർച്ച നൽകപ്പെടുന്നു. അതുവഴി സിറാജുന്നിസ ഒരു “ഇര” എന്ന നിലയിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കാതെ, ജീവിക്കേണ്ടിയിരുന്ന ഒരു മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സാധ്യതയായി തിരിച്ചു വരുന്നു.

റഫറൻസ്

1. പി. സി. അബ്ദുല്ല, “ഡിസംബർ 15: സിറാജുന്നിസയുടെ ഓർമ്മകൾക്ക് നോവിന്റെ 30 വർഷങ്ങൾ,” തേജസ് ന്യൂസ്, 15 ഡിസംബർ 2021.

2. B. F. Firos, “‘I Want Muslim Dead Bodies,’” The Milli Gazette Online, 16–31 March 2005 print edition.
3. “പൊലീസ് വെടിവെപ്പില്‍ 11 കാരി സിറാജുന്നിസ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ട് 27 വര്‍ഷം,” മീഡിയവൺ, 23 മെയ് 2018.

4. Lakshmi Priya, “Remembering Sirajunnisa, a Child Shot Dead by Kerala Police During Ayodhya Movement,” The News Minute, 15 December 2021.

5. Kerala Legislative Assembly, “Discussion under Rule 58: Report of the Yohannan Commission which enquired into the police firing at Palakkad,” 20 April 1994.

6. “CM Pinarayi Vijayan gets former DGP Raman Srivastava as adviser,” Deccan Chronicle, 12 April 2017.

7. “അന്നത്തെ രാജ്യദ്രോഹി ഇന്ന് ഉപദേഷ്ടാവ്; മുഖ്യമന്ത്രിയെ തിരിച്ചടിച്ച് പഴയ പ്രസംഗം,” Asianet News, 19 September 2018.

8. A. K. Fasila, “Her Name Was Sirajunnisa,” Maktoob Media, 15 December 2021.

9. “സിറാജുന്നിസയുടെ 32-ാം മരണവാർഷികത്തിൽ സിറാജുന്നിസ റോഡ് നാമകരണം ചെയ്തു,” മാധ്യമം ഓൺലൈൻ, December 2023.

10. ടി. ഡി. രാമകൃഷ്ണൻ, “സിറാജുന്നിസ,” ഡി. സി. ബുക്സ്, 2016.

11. ഡൂള്‍ന്യൂസ് ഡെസ്‌ക്, “സിറാജുന്നിസ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ട് 25 വര്‍ഷം: പൊലീസ് അതിക്രമത്തിന്റെ കഥയുമായി ടി.ഡി രാമകൃഷ്ണന്‍,” Dool News, 15 December 2016.