Global Islamophobia Theorising Islamophobia

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ, ഇറാനോഫോബിയ: സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധതയുടെ പ്രതിസന്ധികൾ

March 15, 2026

Written by

ഇറാനെതിരെ അമേരിക്കൻ സാമ്രാജ്യത്വവും സയണിസ്റ്റ് ശക്തികളും മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക സമ്മർദ്ദങ്ങളും ആക്രമണങ്ങളും തുടരുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയും ഇറാനോഫോബിയയും ഒന്നു ചേരുകയും വഴിപിരിയുകയും ചെയ്യുന്ന സന്ദർഭങ്ങൾ പ്രത്യേക വിശകലനം അർഹിക്കുന്നു. സമകാലിക ലോകത്ത് സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധതയും ഇസ്‌ലാമോഫോബിയവിരുദ്ധതയും തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ വ്യക്തത ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്.

ഇസ്ലാമോഫോബിയയുടെ ആധുനിക ചരിത്രത്തിൽ 1980-കളെ പല ഗവേഷകരും നിർണായക ഘട്ടമായി കാണുന്നു. 1979-ൽ ഇറാനിൽ നടന്ന ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവം പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ പിന്തുണച്ചിരുന്ന ഷാ ഭരണത്തെ അവസാനിപ്പിക്കുകയും പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. മുസ്ലിം ലോകത്തോടുള്ള ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഭാഷയും സമീപനവും രൂപപ്പെട്ട ഒരു നിർണായക ഘട്ടമായിരുന്നു 1979-ലെ ഇറാനിയൻ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവം. ഇതോടെ ഇറാൻ മുസ്ലിം ലോകത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് മാറി. ഈ സംഭവത്തിന് പിന്നാലെ പാശ്ചാത്യ ലോകത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ-മാധ്യമ ചർച്ചകളിൽ ഇസ്ലാമിനെ പുതിയ രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണത ശക്തമായി. ഒപ്പം ശീതയുദ്ധം അവസാനിക്കുന്ന കലാഘട്ടമായിരുന്നു അത്.

ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് (1980കൾ) ഫണ്ടമെന്റലിസം, ടെററിസം തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളെയും മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന പൊതുഭാഷയായി മാറിത്തുടങ്ങിയത്. ഓറിയൻ്റലിസ്റ്റ് ചരിത്രകാരനായ ബെർണാർഡ് ലൂയിസ് അമേരിക്കൻ വിദേശനയ വിദഗ്ധരോട് ഇസ്ലാമിക് ഫണ്ടമെന്റലിസം എന്ന ഭാഷ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം നൽകിയതായും പിന്നീട് അത് മാധ്യമഭാഷയുടെയും നയഭാഷയുടെയും ഭാഗമായതായും നിരവധി പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു (Irfan Ahmed 2014). 2003-ലെ ഇറാഖ് അധിനിവേശകാലത്ത് ജോർജ് ബുഷിന്റെ ഉപദേഷ്ടാവായിരുന്ന വ്യക്തിയുമാണ് ലൂയിസ്. ഇങ്ങനെ അക്കാദമിക് വാദങ്ങളും നയരൂപീകരണവും മാധ്യമഭാഷയും തമ്മിൽ ചേർന്ന് ഇസ്ലാമിനെ സുരക്ഷാഭീഷണിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയ വ്യവഹാരം രൂപപ്പെട്ടു.

ഇതുപോലെ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളെ ടെററിസം എന്ന ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രചാരണരീതികളും ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ശക്തമായി രൂപപ്പെട്ടു. ദീപ കുമാർ എഴുതിയ Islamophobia and the Politics of Empire (2012) എന്ന ഗ്രന്ഥം രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്, ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിനു പിന്നാലെ തന്നെ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളെ ‘ഭീകരവാദ’ത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ അവതരിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടവരിൽ ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രീയനേതാവായ ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നുവെന്നാണ്. ഇതിലൂടെ ഇസ്ലാമിനെ ഒരു സുരക്ഷാഭീഷണിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയവ്യവഹാരം ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശക്തിപ്പെട്ടു.

ഇതോടൊപ്പം തന്നെ ഇറാനോഫോബിയ എന്ന ആശയവും രൂപപ്പെട്ടു. ഈ ആശയം വിശദമായി പരിശോധിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന ഗ്രന്ഥമാണ് ചരിത്രകാരനായ ഹഗ്ഗായ് റാം എഴുതിയ Iranophobia: The Logic of an Israeli Obsession (2009). ഇറാനെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയം കേവലം സൈനിക-സുരക്ഷാ ആശങ്കകളിൽ നിന്നുമാത്രമല്ല ഉരുത്തിരിയുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. മാധ്യമപ്രതിനിധാനങ്ങൾ, രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്താവനകൾ, ചരിത്രസ്മൃതികൾ, സാംസ്കാരിക പ്രതിനിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്ന് ഒരു രാഷ്ട്രത്തെ സ്ഥിരമായ ഭീഷണി എന്ന രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്കാരിക നിർമ്മാണമാണിത്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിനു ശേഷം ഇസ്രായേലിന്റെയും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെയും പൊതുചർച്ചകളിൽ ഇറാൻ ഒരു സ്ഥിരമായ ഭീഷണിയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് അദ്ദേഹം കാണിക്കുന്നു.

1979-ലെ വിപ്ലവത്തിനു ശേഷം ഇറാൻ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെയും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യയിലെയും രാഷ്ട്രീയബന്ധങ്ങളിൽ ഒരു പ്രധാന ശക്തിയായി മാറി. രാജ്യത്തിന്റെ ജിയോസ്ട്രാറ്റജിക് സ്ഥാനവും ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശവും ചേർന്നതോടെ മുസ്ലിം ലോകത്തിലെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ഇറാൻ ഒരു പ്രചോദനമായി. 1990- കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ശീതയുദ്ധകാലത്ത് കമ്മ്യൂണിസം എന്ന ‘ആഗോള ഭീഷണി’ വീര്യം കുറഞ്ഞുപോകുന്ന സമയത്താണ് ഈ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചത്. അതിനാൽ തന്നെ പാശ്ചാത്യ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളിൽ ഇസ്ലാമിനെ പുതിയ രീതിയിൽ അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ശക്തമായി.

വിപ്ലവാനന്തര ഇറാന്റെ വിദേശനയം ഔദ്യോഗികമായി പാശ്ചാത്യ ആധിപത്യത്തെ നിരസിക്കൽ, മൂന്നാം ലോക വിമോചനപ്രസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണക്കൽ, രാജ്യങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടാതിരിക്കൽ, പരസ്പര ബഹുമാനം തുടങ്ങിയ തത്വങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ചില ഭരണകൂടങ്ങളും അവരുടെ സഖ്യരാജ്യങ്ങളും ഇറാനെ സംശയത്തോടെ സമീപിക്കുന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യം. ഈ സംഘർഷങ്ങളും ഭീതികളും ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ‘ഇറാൻ ഭീതി’ എന്ന വിവരണത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തി. വിശിഷ്യ 2011-ലെ സിറിയൻ വിപ്ലവത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ ബഷാർ അസദിനു നൽകിയ പിന്തുണ ഇറാൻ്റെ അവകാശവാദങ്ങളെ സംശയത്തിലാക്കി.

നല്ല സുന്നി , മോശം ഷിയ

ഇസ്ലാമോഫോബിയയുടെ ഈ ഭാഷയും രാഷ്ട്രീയവും പിന്നീട് മറ്റു പല ചരിത്രസംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെട്ടു. 1980-കളിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനെതിരെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ നടന്ന യുദ്ധകാലത്ത് പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾ തന്നെ അഫ്ഗാനിലെ “ മുജാഹിദീൻ” പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണച്ചിരുന്നു. ഇവരാവട്ടെ പ്രധാനമായും സുന്നി മുസ്ലിം പോരാളികളായിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവരെ പാശ്ചാത്യ മാധ്യമങ്ങളും രാഷ്ട്രീയവും “സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനികൾ” എന്ന നിലയിലാണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഷിയാ രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളാണ് പാശ്ചാത്യ ചർച്ചകളിൽ ഭീഷണിയായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ചുരുക്കി പറഞ്ഞാൽ 1980-കളിൽ സുന്നികൾ “ഗുഡ് മുസ്ലിം” ആയിരുന്നു; ഷിയാക്കൾ “ബാഡ് മുസ്ലിം” ആയിരുന്നു.

എന്നാൽ ശീതയുദ്ധം അവസാനിച്ചതോടെ ഈ രാഷ്ട്രീയ വ്യവഹാരം മാറിത്തുടങ്ങി. 1990-കളിൽ അൾജീരിയയിലെ ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഉയർച്ച, ബോസ്നിയയിലും ചെച്നിയയിലുമുണ്ടായ മുസ്ലിം പ്രതിരോധങ്ങൾ, ഫലസ്തീൻ രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പാശ്ചാത്യ മാധ്യമചർച്ചകളിലും സുന്നി ഇസ്ലാമിനെ സുരക്ഷാഭീഷണിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണത വർധിച്ചു. ഇങ്ങനെ മുമ്പ് പിന്തുണച്ചിരുന്ന സുന്നി രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ തന്നെ പിന്നീട് പുതിയ ആഗോള ഭീഷണിയായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ രൂപം 2001 സെപ്റ്റംബർ 11 ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ശേഷം വ്യക്തമായി. അങ്ങിനെ സുന്നികളും “ബാഡ് മുസ്‌ലിം”കളായി.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് “വാർ ഓൺ ടെറർ” എന്ന ആഗോള രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രം രൂപപ്പെടുന്നത്. 2001-ലെ സെപ്റ്റംബർ 11 ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് ഇത് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. എങ്കിലും, നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച പോലെ 1990-കളിൽ തന്നെ മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളെയും പ്രത്യേകിച്ച് സുന്നി രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള സുരക്ഷാഭാഷ രൂപപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും ഇറാഖും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി മുസ്ലിം രാജ്യങ്ങളിൽ നടന്ന അധിനിവേശ യുദ്ധങ്ങളും സാമ്രാജ്യത്വ സൈനിക ഇടപെടലുകളും ഈ രാഷ്ട്രീയഭാഷയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ന്യായീകരിക്കപ്പെട്ടത്. ഇതുവഴി മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളെ ആഗോള സുരക്ഷാ ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു സ്ഥിരമായ സംശയവിഷയമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണത ശക്തിപ്പെട്ടു.

തിരിച്ചറിവുകൾ

ഒരു ഭാഗത്ത് പാശ്ചാത്യ സാമ്രാജ്യത്വ രാഷ്ട്രീയത്തെ വിമർശിക്കുന്ന സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധ ശക്തികൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, മറുവശത്ത് അതേ സാമ്രാജ്യത്വ രാഷ്ട്രീയഭാഷ തന്നെയാണ് മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളെയും മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളെയും വിവരണം ചെയ്യാൻ പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. പുരോഗമനവാദികളോ ഇടതുപക്ഷക്കാരോ മതേതര രാഷ്ട്രീയപ്രസ്ഥാനങ്ങളോ എന്ന വ്യത്യാസമില്ലാതെ ഈ പ്രവണത പല സമൂഹങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നു.

ഇതാണ് സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രതിസന്ധികളിൽ ഒന്ന്. സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികളെ വിമർശിക്കുമ്പോഴും അതേ സാമ്രാജ്യത്വ രാഷ്ട്രീയഭാഷ തന്നെയാണ് പലപ്പോഴും മുസ്ലിം സമൂഹങ്ങളെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ വൈരുദ്ധ്യം തിരിച്ചറിയാതെ സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധതയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ പലപ്പോഴും അപൂർണ്ണമായി തുടരുന്നു.

ഇസ്ലാമോഫോബിയയെ വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിയുകയും അതിനെ വിമർശനാത്മകമായി ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അർത്ഥം യഥാർത്ഥത്തിൽ പൂർത്തിയാകുന്നത്. ഇസ്ലാമിനെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഭീഷണിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ഭാഷയും പ്രചരണവും തിരിച്ചറിയാതെ സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധതയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നത് അപൂർണ്ണമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇസ്ലാമോഫോബിയക്കെതിരായ ബോധപൂർവമായ നിലപാട് ഇന്ന് ആഗോള സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധ രാഷ്ട്രീയചർച്ചകളിൽ അനിവാര്യമായ ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

റഫറൻസ്

Irfan Ahmad. 2014. “Islamic Reform”. In. Bryan S. Turner et al (eds). Routledge Handbook of Religions in Asia. London, New York: Routledge. Pp. 144 – 157.

Deepa Kumar. 2012. Islamophobia and the Politics of Empire. Haymarket Books.

Haggai Ram. 2009. Iranophobia: The Logic of an Israeli Obsession. Stanford University Press.

Tagged

ആഗോള ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയും കേരളവും: ഫ്രെഡറിക് ഫോര്‍സൈത്ത് മുതൽ ടോം ലൂറ്റ്‌സ് വരെ

2023ല്‍ ഒരു ദിവസം രണ്ടെന്ന തോതില്‍ ഇന്ത്യയില്‍ മുസ്ലിംവിരുദ്ധ വിദ്വേഷ പ്രസ്താവനകള്‍ നടന്നുവെന്ന് വാഷിംഗ്ടണ് ഡിസി കേന്ദ്രമായ ‘ഇന്ത്യ ഹെയ്റ്റ് ലാബ്’ പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ പറയുന്നു. 75 ശതമാനം വിദ്വേഷ പ്രസ്താവനകളുടെയും കേന്ദ്രം ബിജെപി ഭരിക്കുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങളാണ്. 2025-ല്‍ 1318 വിദ്വേഷ പ്രസ്താവനകളാണ് ഇന്‍ഡ്യ ഹേറ്റ്ലാബ് റിപ്പോര്‍ട്ട് രാജ്യത്തുടനീളം റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തത്. അതില്‍ ഏഴെണ്ണം മാത്രമാണ് കേരളത്തിന്റെ വിഹിതം. എന്തായിരിക്കും കേരളത്തിലെ ഈ വ്യത്യാസത്തിന്റെ കാരണം? ഹിന്ദുത്വരുടെ കേരള വിരുദ്ധത കേരളം തീര്‍ച്ചയായും ഹിന്ദുത്വരുടെ ഒരു ടാര്‍ഗറ്റാണ്. […]

ലിംഗവൽകൃത ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ: ഒരു പരിചയം

പാശ്ചാത്യ ലോകത്തും അതിന്റെ സ്വാധീനത്തിൽ ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലുമുള്ള പൊതുചർച്ചകളിൽ പലപ്പോഴും ഉയരുന്ന ഒരു ധാരണയുണ്ട്. മുസ്ലിം ആകുക എന്നത് തന്നെ സ്ത്രീകളെ സംബന്ധിച്ചുള്ള വിവേചനപരമായ സമീപനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു മതപരമായ അവസ്ഥയാണ് എന്നും അതുകൊണ്ടുതന്നെ മുസ്ലിം സമൂഹം ആധുനിക മതേതര സമൂഹത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങളോട് അടിസ്ഥാനപരമായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തതാണ് എന്നുമാണത്. അതായത്, ലിംഗസമത്വം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം, ആധുനികത എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രൂപപ്പെട്ട ഒരു മതേതര സാമൂഹിക ക്രമത്തിന്റെ പുറത്താണ് മുസ്ലിം സമൂഹം നിലകൊള്ളുന്നതെന്നൊരു ഭാവന ഇവിടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം ധാരണകൾ […]

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയുടെ കേരളീയ വര്‍ത്തമാനം

കേരളീയ പൊതുമണ്ഡലത്തിന്റെ ഒരു സ്ഥിരപ്രശ്നം, അത് പലപ്പോഴും പ്രബല രാഷ്ട്രീയ ധാരകളോട് ചേര്‍ന്നുനില്‍ക്കുകയും ചെറുതുകളെയും അപരങ്ങളെയും പുറന്തള്ളാന്‍ സ്വാഭാവിക പ്രവണത കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ്. ഈ പ്രവണതയ്‌ക്കെതിരെ നിന്നുകൊണ്ട് ഇസ്ലാമോഫോബിയക്കെതിരെ മറ്റൊരു രാഷ്ട്രീയ ഇടം കണ്ടെത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇന്നത്തെ സാഹചര്യത്തില്‍ ശക്തമായി അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ എന്ന ആധുനിക വംശീയ രൂപത്തെ ഇന്ത്യന്‍ പശ്ചാത്തലത്തിലും പ്രത്യേകിച്ച് കേരളീയ സാമൂഹിക ഘടനയ്ക്കുള്ളിലും പരിശോധിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങള്‍ അതിനാലാണ് പ്രാധാന്യമാര്‍ഹിക്കുന്നത്. മലയാളികള്‍ ആന്തരികവത്കരിച്ചിരിക്കുന്ന ‘ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയെ’ദൃശ്യതയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക എന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവര്‍ത്തനമാണ്. പുരോഗമനമെന്നും മതേതരമെന്നും […]

ഹ്യൂമറും മീമുകളും: 9/11 ജോക്കുകളെ കുറിച്ച് ഒരു സംഭാഷണം

9/11 എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിലറിയപ്പെടുന്ന 2001 സെപ്റ്റംബർ 11നു അമേരിക്കയിൽ നടന്ന അക്രമത്തെ കുറിച്ചുള്ള ഇന്റർനെറ്റ് ജോക്കുകൾ പഠിക്കുന്ന ഒരു മീഡിയ എത്‌നോഗ്രഫിയുടെ ഭാഗമാണ് ഈ ലേഖനം. ദക്ഷിണേഷ്യയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഈ അന്വേഷണം ഒരു നിർണ്ണായക ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുന്നു: സംഭവം നടന്ന ഇടത്തിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെയുള്ള ദക്ഷിണേഷ്യൻ സന്ദർഭങ്ങളിൽ, 9/11-നെക്കുറിച്ചുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഹ്യൂമർ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു? ഈ ചോദ്യത്തിന്റെ ഉത്തരം തേടുമ്പോൾ ട്രോമ, രാഷ്ട്രീയം, ഓൺലൈൻ സംസ്കാരം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ അന്തർബന്ധങ്ങൾ തെളിഞ്ഞുവരുന്നു. അൽ-ഖ്വയ്ദ നടത്തിയ […]

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ: മൂന്ന് സ്കൂൾ ഓഫ് തോട്ടുകൾ

ഇസ്ലാമോഫോബിയ (Islamophobia) അഥവാ മുസ്ലിം വിരുദ്ധ വംശീയത (anti-Muslim racism) എന്നത് ഒരു സമകാലിക സാമൂഹിക പ്രശ്നമെന്നതിലുപരി, ഇന്ന് അക്കാദമിക ലോകത്ത് പ്രത്യേകമായി പഠിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ജ്ഞാന വിഷയമായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളെ പൊതുവെ “ഇസ്ലാമോഫോബിയ പഠനങ്ങൾ” (Islamophobia Studies) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. സമൂഹത്തിൽ മുസ്ലിംകളെക്കുറിച്ച് രൂപപ്പെടുന്ന വംശീയമായ ഭീതികളും മുൻവിധികളും, രാഷ്ട്രീയവും മാധ്യമവും നിയമവും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും വഴി, എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു എന്നത് മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ് ഈ പഠനങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം. ഈ മേഖലയിൽ നടക്കുന്ന […]

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയുടെ ആന്തരികവൽക്കരണം

ചോദ്യം: ഒരു മുസ്‌ലിം ഇസ്‌ലാം വിരുദ്ധനാകുമോ? ഉത്തരം: ഇല്ല. വിശ്വാസിയായ ഒരു മുസ്‌ലിം ഇസ്‌ലാം വിരുദ്ധനല്ല. അവരുടെ വിശ്വാസവും തിരഞ്ഞെടുപ്പും തന്നെയാണ് അവരെ ഇസ്‌ലാമിന്റെ ഭാഗമാക്കുന്നു. ചോ: എന്നാൽ ഒരു മുസ്‌ലിം ഇസ്‌ലാമോഫോബിക് ആവുമോ? ആയി തോന്നുന്നത് എങ്ങനെ? ഉ:അത് ആന്തരികവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട (internalised) ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയിലൂടെ സംഭവിക്കുന്നു. സമൂഹം, മാധ്യമങ്ങൾ, ഭരണകൂടസ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്ന ഇസ്‌ലാമോഫോബിക് ധാരണകൾ മുസ്‌ലിംകളിൽ ചിലർ അറിഞ്ഞും അറിയാതെയും സ്വാംശീകരിക്കുന്നു. ആന്തരികവൽക്കരണത്തിലൂടെ മുസ്‌ലിംകൾ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയുടെ വാഹകരാവുന്നു (carriers). ചോ: അതായത് മുസ്ലിംകൾ തന്നെയാണോ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ […]

തെരുവ് നായകളും മുസ്‌ലിംകളും: ചില താരതമ്യ പ്രശ്നങ്ങൾ

കേരളത്തിൽ കോവിഡ് ലോക്ക്ഡൗൺ രണ്ട് വർഷം നീണ്ടുനിന്ന കാലത്ത്, മറ്റു സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ മൃഗക്ഷേമവും മൃഗനിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്ഥാപനങ്ങളും പൂർണമായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നില്ല. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യം രൂപപ്പെട്ടു. തെരുവ് നായകളെ വന്ധ്യംകരിക്കുന്ന (neutering) പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാര്യക്ഷമമായി നടക്കാത്തതിനാൽ സംസ്ഥാനത്തെ തെരുവ് നായകളുടെ എണ്ണം വേഗത്തിൽ വർധിച്ചു. അതോടൊപ്പം ലോക്ക്ഡൗൺ കാരണം ഹൈവേകൾ, തെരുവുകൾ, മാർക്കറ്റുകൾ എന്നിവ ശൂന്യമായതും ഈ വർധനവിനെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി. മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടൽ കുറവായതിനാൽ തെരുവ് നായകൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുകയും […]

വിവിധയിനം ഇസ്‌ലാമോഫോബിയകൾ

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ പല തലത്തിലുണ്ട്. ദേശരാഷ്ട്ര വ്യവസ്ഥ തന്നെ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയുടെ രൂപം കൈവരിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥാപരമായ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയുണ്ട്. ജാതി, പ്രദേശം, ലിംഗം, വർഗം തുടങ്ങിയ രൂപം കൈവരിക്കുന്ന ഘടനാപരമായ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയുണ്ട്. വ്യക്തികളും വിഭാഗങ്ങളും പുലർത്തുന്ന വിവിധയിനം ഇസ്‌ലാമോഫോബിയകളുണ്ട്: സംഘപരിവാര്‍ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ, മതേതരരെന്നും ജനാധിപത്യവാദികളെന്നും ഇടതുപക്ഷക്കാരെന്നും സ്വയം വിശേഷിപ്പിക്കുന്നവരുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാവുന്ന ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ തുടങ്ങി വിവിധ രീതിയിൽ ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളുടെ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയകളെ പരസ്പരം സമീകരിക്കരുതെന്നതാണ് ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങളില്‍ പ്രധാനം. കാരണം സംഘപരിവാര്‍ ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ, മുസ്‌ലിം, അല്ലെങ്കില്‍ ഇസ്‌ലാം എന്നതിന്റെ […]

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ: വംശീയതയും വംശീയവൽകരണവും

മുസ്ലിംകള്‍ക്കെതിരേയുള്ള വംശീയതയാണ് ഇസ്ലാമോഫോബിയ. മുസ്‌ലിംകള്‍ എന്തു പറയുന്നു, പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നു, എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു, ഏത് തരത്തില്‍ കുടുംബ/ വ്യക്തി ജീവിതം നയിക്കുന്നു, സാമ്പത്തിക, സാമൂഹ്യ ബന്ധങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെടുന്നു, ദൈംനംദിനജീവിതം എങ്ങനെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നു, സാമൂഹികവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് എങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, ഏതു രാഷ്ട്രീയ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നു, എങ്ങനെയുള്ള ആചാരങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും പിന്തുടരുന്നു, ഏതു ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴില്‍, വിനോദം, ആരോഗ്യ പരിപാലനം, സൌഹൃദം എന്നിവ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു തുടങ്ങിയവയെക്കുറിച്ചുള്ള മുസ്‌ലിംകളുടെ നിര്‍ണയനങ്ങളിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും ആര്‍ക്കും വിയോജിപ്പുകളുണ്ടാകാം. മുസ്‌ലിംകളുടെ സ്വയംനിര്‍ണയാവകാശങ്ങളെ നിഷേധിക്കാത്തിടത്തോളം കാലം […]

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയയിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന മാന്ത്രികസ്ഥലമോ കേരളം?

ഇസ്‌ലാമോഫോബിയ എന്നത് അടിസ്ഥാനപരമായി ഒരു വംശീയവൽക്കരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ രൂപീകരണമാണ് (racializing political formation). മുസ്ലിംകളെ താഴ്ന്നവരോ, സ്വയം നവീകരിക്കാൻ കഴിയാത്തവരോ, സംശയം ജനിപ്പിക്കുന്നവരോ, ഗൂഢാലോചനക്കാരോ, അപകടകാരികളോ അല്ലെങ്കിൽ ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയത് എളുപ്പത്തിൽ പിടി തരാത്ത അന്യരോ ആയ ഒരു സാമൂഹിക വിഭാഗമായി കൂട്ടായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ആശയങ്ങൾ, വിവരണങ്ങൾ, പൊതു പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ, “സെക്കുലർ” നിയമങ്ങൾ, നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, ഭരണകൂട/പോലീസ് നടപടികൾ, ദൈനംദിന പെരുമാറ്റങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇത് കേവലം ഒരു മതത്തോടുള്ള വിരോധമല്ല; ഇസ്‌ലാമുമായും മുസ്ലിങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട […]

ഇസ് ലാമോഫോബിയയുടെ നിർവചനം

മനുഷ്യന്‍ ഒരു രാഷ്ട്രീയ ജീവിയാണ് (മാന്‍ ഇസ് എ പൊലിറ്റിക്കല്‍ അനിമല്‍) എന്ന അരിസ്റ്റോട്ടിലിന്റെ നിര്‍വചനമാണ് ആധുനിക രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സങ്കല്പം. (‘മാന്‍’ എന്ന പുരുഷ ചരിത്രത്തിന്റെ പ്രശ്നമുള്ള നിര്‍വചനമാണിത്). ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചും പറയുമ്പോള്‍ പില്‍കാലത്ത് ഇബ്‌നു ഖല്ദൂനും ഇത്തരമൊരു സമീപനം സ്വീകരിക്കുണ്ട്. ‘മുഖദ്ദിമ’യില്‍ ഖല്‍ദൂന്‍ പറയുന്നു: ഹ്യൂമന്‍ സോഷ്യല്‍ ഓര്‍ഗനൈസേഷന്‍ ഈസ് നെസസറി (മനുഷ്യ സാമൂഹ്യ സംഘാടനം അനിവാര്യതയാണ്). മനുഷ്യനും ജീവിയും ആവാന്‍ രാഷ്ട്രീയ സംഘാടനം വളരെ പ്രധാനമാണ്. എന്നാല്‍ രാഷ്ട്രീയമില്ലാത്തെ ജീവികളെ പുറന്തളളുന്ന […]

വിദ്വേഷ പ്രസ്താവനകൾ: അവഗണന പരിഹാരമോ?

വിദ്വേഷ പ്രസ്താവന അഥവാ ഹേറ്റ് സ്പീച്ച് എന്നത് വിവിധ ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കെതിരേ വാചികമായോ എഴുത്തായോ ദൃശ്യമായോ പുറത്തുവരുന്ന അക്രമവും വിവേചനവും ശത്രുതയും ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന പ്രസ്താവനകളാണ്. അമേരിക്കയിൽ കറുത്ത വംശജരായ ന്യൂനപക്ഷവിഭാഗങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുകൊണ്ടുള്ള വംശീയതക്കെതിരായാണ് 1980-കളിൽ ഹേറ്റ് സ്പീച്ച് എന്ന പദം രാഷ്ട്രീയ – നിയമ വ്യവഹാരമായി വികസിച്ചത്. ഇന്ത്യയിൽ 2025ൽ മാത്രം ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കെതിരേ 1,318 വിദ്വേഷ പ്രസ്താവനകൾ പുറത്തുവന്നുവെന്നാണ് വാഷിങ്ടൺ ആസ്ഥാനമായ ഇന്ത്യ ഹേറ്റ് ലാബിന്റെ കണ്ടെത്തൽ. അവയിൽ 98 ശതമാനവും ഇസ്്ലാമോഫോബിയയുടെ ഭാഗമാണ്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മനുഷ്യാവകാശ ഹൈക്കമ്മിഷണർ […]